Jubileuszowe obchody 80-lecia szkolnictwa polskiego na Warmii w gminie Barczewo odbyły się 27 listopada 2009 r.

w Szkole Podstawowej nr 1 w Barczewie.

 

     W tym roku obchodzony był jubileusz 80-lecia szkolnictwa polskiego na Warmii. Po przegranym plebiscycie w 1920 roku Prusy Wschodnie pozostały w państwie niemieckim. Polacy stali się mniejszością narodową, która musiała walczyć o swoje prawa. Przełomowym momentem w dążeniu do tworzenia szkół polskich było uchwalenie przez rząd pruski 31 grudnia 1928 roku „Ordynacji dotyczącej uregulowania szkolnictwa dla mniejszości polskiej". Szkoły polskie mogły powstawać, ale nie były finansowane z budżetu centralnego. Wysiłkiem całej społeczności polskiej, a szczególnie Związku Polaków w Niemczech na Warmii w ciągu kilku lat powołano piętnaście Polsko- Katolickich Szkół Prywatnych.Pomysłodawcą obchodów był Edward Cyfus – znany warmiński działacz regionalny. Z jego inicjatywy w organizację zaangażowało się Starostwo Powiatowe w Olsztynie, a Patronat Honorowy objął Marszałek Województwa Warmińsko-Mazurskiego. W organizację uroczystości również włączyło się siedem gmin, na terenie których istniały polskie szkoły, w tym gmina Barczewo (Na Warmii, w granicach obecnej gminy Barczewo, w latach 1930 – 1939 istniały dwie szkoły polskie: w Lesznie i Skajbotach.). Obchody rozpoczęły się już w kwietniu w gminie Purda. Następnie uroczystości jubileuszowe odbyły się w Stanclewie, Nowej Kaletce, Sząbruku, Brąswałdzie, Gietrzwałdzie i Stawigudzie.W naszej gminie uroczystość upamiętniającą tę rocznicę swoją obecnością zaszczycił m.in. Pan Jan Maścianica Wicewojewoda Warmińsko-Mazurski, Pan Krzysztof Nowacki przedstawiciel Kuratorium Oświaty, Pani Krystyna Szter Radna Powiatu Olsztyńskiego oraz gospodarze gminy Barczewo – Pan Lech Jan Nitkowski Burmistrz oraz Pan Marek Szter Zastępca Burmistrza. Gościem honorowym tego wieczoru był Pan dr Jan Chłosta – historyk, publicysta i znawca regionu, który wygłosił krótką prelekcję na temat powstawania i funkcjonowania szkół polskich na południowej Warmii, ze szczególnym uwzględnieniem szkół w Lesznie i Skajbotach.Po części oficjalnej goście mieli przyjemność obejrzeć scenki prezentujące sylwetki polskich działaczy oświatowych w Prusach Wschodnich i ukazujące klimat panujący w ówczesnych szkołach niemieckich, a także posłuchać gadek warmińskich i pieśni patriotycznych. A to wszystko w wykonaniu uczniów Szkoły Podstawowej nr 1 w Barczewie i Gimnazjum nr 1 w Barczewie. Nauczyciele tych szkół zaś przygotowali prezentacje multimedialne przedstawiające m.in. rys historyczny szkół polskich w Skajbotach i Lesznie poparty bogatym materiałem ikonograficznym. Zwieńczeniem całości było zaprezentowanie wywiadu przeprowadzonego z panią Marią Kensbock – 92-letnią dziś już wychowawczynią polskich przedszkoli na Warmii, m.in. w Skajbotach oraz działaczką harcerską. Uroczystość uświetnił występ barczewskiego chóru „Moderato” pod dyrekcją Danuty Nowakowskiej. Tego wieczoru zaproszeni goście mieli ponadto okazję obejrzeć wiele ciekawych eksponatów, np. oryginalną flagę polską ze znakiem rodła ze szkoły polskiej w Skajbotach, fotografie przedstawiające uczniów i nauczycieli ze szkół w Skajbotach i Lesznie, stare meble i przybory szkolne z tamtego okresu. Dopełnieniem całości był nastrój, który nadawały rozmieszczone w różnych miejscach wystawki i ścienne gazetki tematyczne. W podziękowaniu za przybycie wszyscy uczestnicy wydarzenia zostali zaproszeni na warmiński poczęstunek.Dla zebranych uroczystość ta była niewątpliwie wspaniałą lekcją historii. Historii, którą naszym obowiązkiem jest znać, szanować i pielęgnować. Bo jak powiedział w swoim przemówieniu Burmistrz Lech Jan Nitkowski „Kto nie szanuje historii, ten nie szanuje siebie”.Bezpośrednim organizatorem tej jubileuszowej imprezy w naszym mieście były Szkoła Podstawowa nr 1 im. Feliksa Nowowiejskiego w Barczewie i Gimnazjum nr 1 im. Ziemi Warmińskiej w Barczewie. W pracach nad przygotowaniem wieczornicy aktywny udział wzięli nauczyciele obu szkół, tj.: Elżbieta Bilkiewicz (koordynator i autorka scenariusza), Małgorzata Bronowska - Waliszewska, Anita Januszewska, Małgorzata Jasiukiewicz, Julita Kacprowicz, Małgorzata Korczak, Liliana Połowianiuk i Izabela Tereszko. Nad całością czuwali Pani Jolanta Pastuszenko – Dyrektor Szkoły Podstawowej oraz Pan Zbigniew Podlaski – Dyrektor Gimnazjum.Zakończenie obchodów upamiętniających 80. rocznicę powstania szkół polskich na Warmii odbędzie się 16 grudnia 2009 r. w Olsztynie. Zwieńczeniem jubileuszu będzie wydanie książki pt. „Śladami szkół polskich na Warmii 1929 – 2009” i jej uroczysta promocja w grudniu tego roku.

                                                                                                                                                                                                                                                Anita Januszewska